LAW2011 กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยตัวแทน 1/2561

Advertisement

การสอบไล่ภาค 1 ปีการศึกษา 2561

ข้อสอบกระบวนวิชา LAW 2011 กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยตัวแทน นายหน้า

คําแนะนํา ข้อสอบเป็นอัตนัยล้วน มี 3 ข้อ (คะแนนเต็มข้อละ 25 คะแนน)

ข้อ 1. นายจรัลต้องการซื้อที่ดินที่เกาะช้าง 1 แปลง ราคา 1 ล้านบาท จึงโทรศัพท์ไปหาเพื่อนของตนคือนายปรีดาให้ช่วยจัดหาที่ดินให้โดยบอกว่า “ถ้ามีใครสนใจอยากขายที่ดิน ให้นายปรีดาติดต่อขอซื้อ ไปได้เลยโดยไม่ต้องบอกผู้ขายว่านายปรีดามาซื้อที่ดินแทนใคร” นายปรีดาตอบตกลง นายจรัล จึงโอนเงินให้นายปรีดา 1 ล้านบาทเพื่อทําการซื้อที่ดิน ต่อมาอีก 2 เดือน นางสมใจประกาศ ขายที่ดิน 1 แปลงราคา 1 ล้านบาท นายปรีดาจึงทําการซื้อที่ดินดังกล่าวไว้ในนามของตนเอง ต่อมานายจรัลทราบว่านายปรีดาซื้อที่ดินได้สําเร็จตามที่ตกลงกันจึงแจ้งไปยังนายปรีดาให้มา ทําการโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินให้แก่ตน แต่นายปรีดาปฏิเสธโดยอ้างว่าการตั้งตัวแทนให้ทําการซื้อขาย อสังหาริมทรัพย์นั้นจะต้องทําเป็นหนังสือ นายจรัลตั้งนายปรีดาเป็นตัวแทนด้วยวาจาผ่านทาง โทรศัพท์เท่านั้น การตั้งตัวแทนจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย นายปรีดาไม่จําต้องโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดิน คืนแก่นายจรัล ข้ออ้างของนายปรีดาฟังขึ้นหรือไม่ จงอธิบายพร้อมยกหลักกฎหมายประกอบ

Advertisement

ธงคําตอบ

หลักกฎหมาย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา 798 “กิจการอันใดท่านบังคับไว้โดยกฎหมายว่าต้องทําเป็นหนังสือ การตั้งตัวแทน เพื่อกิจการอันนั้นก็ต้องทําเป็นหนังสือด้วย

กิจการอันใดท่านบังคับไว้ว่าต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือ การตั้งตัวแทนเพื่อกิจการอันนั้นก็ต้อง มีหลักฐานเป็นหนังสือด้วย”

มาตรา 806 “ตัวการซึ่งมิได้เปิดเผยชื่อจะกลับแสดงตนให้ปรากฏและเข้ารับเอาสัญญาใด ๆ ซึ่งตัวแทนได้ทําไว้แทนตนก็ได้ แต่ถ้าตัวการผู้ใดได้ยอมให้ตัวแทนของตนทําการออกหน้าเป็นตัวการไซร้ ท่านว่า ตัวการผู้นั้นหาอาจจะทําให้เสื่อมเสียถึงสิทธิของบุคคลภายนอกอันเขามีต่อตัวแทน และเขาขวนขวายได้มาแต่ก่อน ที่รู้ว่าเป็นตัวแทนนั้นได้ไม่”

มาตรา 810 “เงินและทรัพย์สินอย่างอื่นบรรดาที่ตัวแทนได้รับไว้เกี่ยวด้วยการเป็นตัวแทนนั้น ท่านว่าตัวแทนต้องส่งให้แก่ตัวการจงสิ้น

อนึ่ง สิทธิทั้งหลายซึ่งตัวแทนขวนขวายได้มาในนามของตนเองแต่โดยฐานที่ทําการแทนตัวการนั้น ตัวแทนก็ต้องโอนให้แก่ตัวการจงสิ้น”

วินิจฉัย

กรณีตามอุทาหรณ์ การที่นายจรัลได้ตั้งให้นายปรีดาเป็นตัวแทนเพื่อทําการซื้อขายที่ดิน 1 แปลง ที่เกาะช้างผ่านทางโทรศัพท์ โดยกําหนดเงื่อนไขให้นายปรีดาติดต่อขอซื้อที่ดินไปได้เลยโดยไม่ต้องบอกผู้ขายว่า นายปรีดามาซื้อที่ดินแทนใครนั้น ถือว่านายจรัลเป็นตัวการซึ่งไม่ได้เปิดเผยชื่อตามมาตรา 806 ดังนั้น นายปรีดาตัวแทนจะต้องเข้าผูกพันรับผิดแก่บุคคลภายนอกโดยลําพังตนเองเสมือนหนึ่งว่าตนเป็นตัวการเสียเอง และถึงแม้ว่ากิจการที่นายปรีดาตัวแทนไปกระทําคือการไปซื้อที่ดินนั้น ตามกฎหมายบังคับว่าต้องทําเป็นหนังสือ ซึ่งการตั้งตัวแทนเพื่อกิจการดังกล่าวก็ต้องทําเป็นหนังสือด้วยก็ตาม แต่ในเรื่องของตัวการซึ่งไม่ได้เปิดเผยชื่อตามมาตรา 806 นั้น ถือเป็นข้อยกเว้นของมาตรา 798 ดังนั้น การที่นายจรัลตั้งให้นายปรีดาเป็นตัวแทนไปซื้อ ที่ดินดังกล่าวแม้จะทําด้วยวาจาผ่านทางโทรศัพท์ การตั้งตัวแทนก็มีผลสมบูรณ์และชอบด้วยกฎหมาย

และเมื่อนายปรีดาได้ทําการซื้อที่ดินดังกล่าวไว้ในนามของตนเองตามความประสงค์ของนายจรัล ตัวการแล้ว นายปรีดาจึงมีหน้าที่ที่จะต้องส่งมอบที่ดินดังกล่าวให้แก่นายจรัลอันเป็นหน้าที่ของตัวแทนตามมาตรา 810 ดังนั้น เมื่อนายจรัลแจ้งไปยังนายปรีดาให้มาทําการโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินให้แก่ตน แต่นายปรีดาปฏิเสธโดย อ้างว่าการตั้งตัวแทนให้ทําการซื้อขายที่ดินดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมาย และนายปรีดาไม่จําต้องโอนกรรมสิทธิ์ เที่ดินคืนให้แก่นายจรัลนั้น ข้ออ้างของนายปรีดาจึงฟังไม่ขึ้น นายปรีดาจะต้องทําการโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดิน แปลงดังกล่าวคืนให้แก่นายจรัล

สรุป ข้ออ้างของนายปรีดาฟังไม่ขึ้น

Advertisement