LAW2011 กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยตัวแทน S/2560

Advertisement

การสอบไล่ภาคฤดูร้อน ปีการศึกษา 2560

ข้อสอบกระบวนวิชา LAW 2011 กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยตัวแทน นายหน้า

คําแนะนํา ข้อสอบเป็นอัตนัยล้วน มี 3 ข้อ (คะแนนเต็มข้อละ 25 คะแนน)

ข้อ 1.นายไข่เป็นเจ้าของโรงงานผลิตกล้วยตากที่จังหวัดเพชรบุรี กล้วยตากที่ผลิตได้บรรจุในถุงสุญญากาศ ทําให้สามารถเก็บไว้ได้นานไม่เน่าเสียง่าย นายไข่ต้องการขายกล้วยตากจํานวน 100 ถุง ในราคา ถุงละ 100 บาท จึงตั้งนายขวดเป็นตัวแทนไปจัดหาผู้ซื้อและทําการขายสินค้า นายขวดจึงติดต่อกับ นางชื่นแม่ค้าขายผลไม้แห้งที่ตลาดบางกะปิ โดยนางชื่นตกลงซื้อกล้วยตากทั้งหมด 100 ถุง แต่พอถึง วันนัดส่งสินค้า นางชื่นกลับนําเงินมาเพียง 5,000 บาท ทําให้ซื้อกล้วยตากได้เพียง 50 ถุงเท่านั้น ส่วนกล้วยตากที่เหลืออีก 50 ถุง นายขวดนําไปขายที่ร้านค้าของตนเองในราคาถุงละ 80 บาท (ซึ่งเป็นราคาที่ต่ํากว่าที่นายไข่กําหนด 20 บาท) โดยไม่ได้แจ้งให้นายไข่ทราบแต่อย่างใด และ ได้ทําการขายจนหมด ต่อมานายไข่ทราบจึงเรียกให้นายขวดชําระค่ากล้วยตากที่ขายได้ทั้งหมด โดยแบ่งเป็นเงิน 5,000 บาทที่ขายให้แก่นางชื่น เงิน 4,000 บาทที่นายขวดนํากล้วยตากไปขายที่ ร้านของตนเอง และเงิน 1,000 บาทที่ได้จากการที่นายขวดขายกล้วยตากต่ํากว่าราคาที่กําหนด นายขวดยินยอมใช้เงินที่ขายกล้วยตากได้ทั้งหมด ยกเว้นเงิน 1,000 บาทที่ขายกล้วยตากต่ํากว่า ราคาที่นายไข่กําหนด โดยอ้างถึงเหตุจําเป็นที่จะต้องรีบขายมิเช่นนั้นจะทําให้กล้วยตากเน่าเสียได้

Advertisement

ข้ออ้างในการปฏิเสธของนายขวดฟังขึ้นหรือไม่ และนายขวดจะต้องใช้เงินแก่นายไขในกรณีใดบ้าง จงอธิบายพร้อมยกหลักกฎหมายประกอบ

ธงคําตอบ

หลักกฎหมาย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา 802 “ในเหตุฉุกเฉิน เพื่อจะป้องกันมิให้ตัวการต้องเสียหาย ท่านให้สันนิษฐาน ไว้ก่อนว่าตัวแทนจะทําการใด ๆ เช่นอย่างวิญญชนจะพึงกระทํา ก็ย่อมมีอํานาจจะทําได้ทั้งสิ้น”

มาตรา 805 “ตัวแทนนั้น เมื่อไม่ได้รับความยินยอมของตัวการ จะเข้าทํานิติกรรมอันใด ในนามของตัวการทํากับตนเองในนามของตนเองหรือในฐานเป็นตัวแทนของบุคคลภายนอกหาได้ไม่ เว้นแต่ นิติกรรมนั้นมีเฉพาะแต่การชําระหนี้”

มาตรา 810 “เงินและทรัพย์สินอย่างอื่นบรรดาที่ตัวแทนได้รับไว้เกี่ยวด้วยการเป็นตัวแทนนั้น ท่านว่าตัวแทนต้องส่งให้แก่ตัวการจงสิ้น

อนึ่ง สิทธิทั้งหลายซึ่งตัวแทนขวนขวายได้มาในนามของตนเองแต่โดยฐานที่ทําการแทน ตัวการนั้น ตัวแทนก็ต้องโอนให้แก่ตัวการจงสิ้น

มาตรา 812 “ถ้ามีความเสียหายเกิดขึ้นอย่างใด ๆ เพราะความประมาทเลินเล่อของตัวแทนก็ดี เพราะไม่ทําการเป็นตัวแทนก็ดี หรือเพราะทําการโดยปราศจากอํานาจหรือนอกเหนืออํานาจก็ดี ท่านว่าตัวแทน จะต้องรับผิด”

วินิจฉัย

กรณีตามอุทาหรณ์ การที่นายขวดได้ตกลงเป็นตัวแทนของนายไข่นั้น นายขวดจะต้องกระทําการ แทนนายไข่ตามที่ตนได้รับมอบอํานาจจากนายไข่ โดยการนํากล้วยตาก 100 ถุงไปขายในราคาถุงละ 100 บาท ให้แก่นางชื่นแม่ค้าที่นายขวดได้ติดต่อไว้ และแม้ว่าเมื่อถึงวันนัดส่งกล้วยตาก นางชื่นจะนําเงินมาเพียง 5,000 บาท ทําให้ซื้อกล้วยตากได้เพียง 50 ถุงเท่านั้น กล้วยตากที่เหลืออีก 50 ถุง นายขวดก็ต้องนําส่งคืนให้แก่นายไข่ตาม มาตรา 810 พร้อมกับเงินที่ได้จากการขายกล้วยตากให้แก่นางขึ้นจํานวน 5,000 บาท

การที่นายขวดได้นํากล้วยตากที่เหลือ 50 ถุงไปขายที่ร้านของตนเองนั้นย่อมเป็นการต้องห้าม ตามมาตรา 805 ที่ห้ามตัวแทนทํานิติกรรมกับตนเองในขณะที่กระทําการเป็นตัวแทนของตัวการอยู่ และการที่ นายขวดได้อ้างเหตุจําเป็นเนื่องจากเกรงว่ากล้วยตากจะเน่าเสียตามมาตรา 802 นั้นก็ฟังไม่ขึ้น เนื่องจากตาม ข้อเท็จจริงนั้นกล้วยตากของนายไข่ได้บรรจุในถุงสุญญากาศทําให้สามารถเก็บไว้ได้นานไม่เน่าเสียหาย อีกทั้งนายขวด ก็มิได้แจ้งให้นายไข่ตัวการทราบถึงเหตุจําเป็นนี้ด้วย การกระทําของนายขวดในการนํากล้วยตากที่เหลือ 50 ถุง ไปขายที่ร้านของตนเองจึงเป็นการกระทําโดยปราศจากอํานาจหรือเกินขอบอํานาจแห่งฐานตัวแทนตามมาตรา 812 ดังนั้น เมื่อปรากฏว่านายขวดขายกล้วยตากในราคา 80 บาท ต่ำกว่าที่นายไข่ตัวการกําหนด 20 บาท นายขวด จึงต้องรับผิดต่อนายไขในจํานวนเงิน 1,000 บาทที่ขายกล้วยตากต่ํากว่าราคาที่นายไข่ตัวการกําหนด

สรุป นายขวดจะต้องใช้เงินจํานวน 5,000 บาทที่ขายกล้วยตากให้แก่นางชื่น เงินจํานวน 4,000 บาทที่นํากล้วยตากไปขายที่ร้านของตนเอง และเงินอีกจํานวน 1,000 บาทจากการขายกล้วยตากต่ํากว่า ราคาที่นายไข่กําหนดรวมเป็นเงิน 10,000 บาทให้แก่นายไข่

 

Advertisement