LAW2011กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยตัวแทน 2/2559

Advertisement

การสอบไล่ภาค 2 ปีการศึกษา 2559

ข้อสอบกระบวนวิชา LAW 2011กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยตัวแทน นายหน้า

คําแนะนํา ข้อสอบเป็นอัตนัยล้วน มี 3 ข้อ (คะแนนเต็มข้อละ 25 คะแนน)

ข้อ 1. หนึ่งมอบสองให้มีอํานาจทําสัญญาให้เช่าซื้อรถยนต์โดยมิได้มอบหมายเป็นหนังสือ ต่อมามี ค. มาขอเช่าซื้อรถยนต์โดยสองลงชื่อในสัญญาเช่าซื้อไว้ อีกทั้ง ค. ได้วางเงินดาวน์ไว้ 200,000 บาท สองรับไว้ ดังนี้ให้ท่านวินิจฉัยว่า

Advertisement

(1) สองมีอํานาจทําสัญญาให้เช่าซื้อหรือไม่ เพราะเหตุใด และสัญญาที่สองทําไปมีผลเป็นเช่นไร

(2) เงินดาวน์ที่สองรับไว้ 200,000 บาท สองต้องโอนคืนตัวการหรือไม่ เพราะเหตุใด (3) และถ้าสองไม่คืน หนึ่งจะฟ้องให้สองคืนได้หรือไม่ และสองต่อสู้ว่า หนึ่งไม่มีอํานาจฟ้องเพราะหนึ่งทั้งสองเป็นตัวแทนมิได้ทําเป็นหนังสือ ข้อต่อสู้ของสองฟังขึ้นหรือไม่ เพราะเหตุใด

ธงคําตอบ

หลักกฎหมาย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา 152 “การใดมิได้ทําให้ถูกต้องตามแบบที่กฎหมายบังคับไว้ การนั้นเป็นโมฆะ” มาตรา 572 วรรคสอง “สัญญาเช่าซื้อนั้นถ้าไม่ทําเป็นหนังสือ ท่านว่าเป็นโมฆะ”มาตรา 798 วรรคหนึ่ง “กิจการอันใดท่านบังคับไว้โดยกฎหมายว่าต้องทําเป็นหนังสือ การตั้ง ตัวแทนเพื่อกิจการอันนั้นก็ต้องทําเป็นหนังสือด้วย”

มาตรา 810 “เงินและทรัพย์สินอย่างอื่นบรรดาที่ตัวแทนได้รับไว้เกี่ยวด้วยการเป็นตัวแทนนั้น ท่านว่าตัวแทนต้องส่งให้แก่ตัวการจงสิ้น

อนึ่ง สิทธิทั้งหลายซึ่งตัวแทนขวนขวายได้มาในนามของตนเองแต่โดยฐานที่ทําการแทนตัวการนั้น ตัวแทนก็ต้องโอนให้แก่ตัวการจงสิ้น”

วินิจฉัย

กรณีตามอุทาหรณ์ วินิจฉัยได้ดังนี้

(1) การทําสัญญาเช่าซื้อนั้น เป็นกิจการที่กฎหมายบังคับไว้ว่าต้องทําเป็นหนังสือ มิฉะนั้น จะเป็นโมฆะ (มาตรา 572 วรรคสอง) ดังนั้นการตั้งตัวแทนเพื่อไปทําสัญญาเช่าซื้อ จึงต้องทําเป็นหนังสือด้วย (มาตรา 798 วรรคหนึ่ง) เมื่อการตั้งตัวแทนของหนึ่งที่ให้สองเป็นตัวแทนไปทําสัญญาให้เช่าซื้อรถยนต์มิได้ทําเป็น หนังสือ จึงเป็นการฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา 798 วรรคหนึ่ง ดังนั้น สัญญาที่หนึ่งตั้งสองให้เป็นตัวแทนจึงตกเป็น โมฆะตามมาตรา 152 สองจึงไม่มีอํานาจทําสัญญาให้เช่าซื้อ

เมื่อสองไม่มีอํานาจทําสัญญาให้เช่าซื้อ การที่สองทําสัญญาให้เช่าซื้อรถยนต์กับ ค. จึง เป็นการทําสัญญาให้เช่าซื้อโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายตามมาตรา 572 วรรคสอง ประกอบมาตรา 798 วรรคหนึ่ง และมีผลทําให้สัญญาเช่าซื้อที่สองทํากับ ค. เป็นโมฆะ ตามมาตรา 152 ที่มีหลักว่า การใดที่มิได้ทําให้ถูกต้อง ตามแบบที่กฎหมายบังคับไว้ การนั้นเป็นโมฆะ

(2) เงินดาวน์ที่สองรับไว้จาก ค. ผู้เช่าซื้อจํานวน 200,000 บาท นั้น สองจะต้องคืนให้แก่ หนึ่งตัวการตามมาตรา 810 ที่มีหลักว่า เงิน ทรัพย์สิน และสิทธิใด ๆ ที่ตัวแทนขวนขวายได้มาจากการเป็นตัวแทน จะต้องโอนคืนตัวการจนสิ้น แม้การเป็นตัวแทนของสองจะได้มาโดยมิชอบก็ตาม

(3) ถ้าสองตัวแทนไม่โอนเงินดาวน์คืนให้หนึ่งตัวการ หนึ่งย่อมสามารถฟ้องสองให้โอนคืน เงินดาวน์นั้นได้ โดยสองจะต่อสู้ว่าหนึ่งไม่มีอํานาจฟ้อง เพราะหนึ่งทั้งสองเป็นตัวแทนโดยมิได้ทําเป็นหนังสือ ตามมาตรา 798 วรรคหนึ่ง ไม่ได้ เพราะกรณีนี้เป็นเรื่องระหว่างตัวการกับตัวแทนซึ่งถือเป็นข้อยกเว้นของมาตรา 798 ดังนั้น ข้อต่อสู้ของสองดังกล่าวจึงฟังไม่ขึ้น

สรุป

(1) สองไม่มีอํานาจทําสัญญาให้เช่าซื้อ และสัญญาเช่าซื้อที่สองทําไปมีผลเป็นโมฆะ(2) เงินดาวน์ที่สองรับไว้ 200,000 บาท สองต้องโอนให้หนึ่งตัวการ

(3) ถ้าสองไม่คืน หนึ่งสามารถฟ้องให้สองคืนได้ ข้อต่อสู้ของสองที่ว่าหนึ่งไม่มีอํานาจฟ้องนั้นฟังไม่ขึ้น

Advertisement