LAW2011 กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยตัวแทน 1/2557

Advertisement

การสอบไล่ภาค 1 ปีการศึกษา 2557

ข้อสอบกระบวนวิชา LAW 2011 กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยตัวแทน นายหน้า

คําแนะนํา ข้อสอบเป็นอัตนัยล้วน มี 3 ข้อ (คะแนนเต็มข้อละ 25 คะแนน)

ข้อ 1. ก. มอบ ข. เป็นตัวแทนให้ไปทําสัญญาให้เช่าซื้อรถยนต์ มี ค. มาขอซื้อรถยนต์ และ ข. ได้ทําสัญญาให้เช่าซื้อไป อีกทั้ง ข. ได้รับเงินดาวน์ไว้ 200,000 บาท ดังนี้ ให้ท่านวินิจฉัยว่า ข. มีอํานาจลงชื่อในสัญญาให้เช่าซื้อหรือไม่ เพราะเหตุใด สัญญาให้เช่าซื้อระหว่าง ข. และ ค. ผลเป็นเช่นไร เงินดาวน์ที่ ข. รับไว้ ข. ต้องโอนคืนตัวการหรือไม่ เพราะเหตุใด

Advertisement

และถ้า ข. ไม่โอนเงินดาวน์ให้ ก. ก. จะฟ้อง ข. ได้หรือไม่ เพราะเหตุใด

ธงคําตอบ

หลักกฎหมาย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา 152 “การใดมิได้ทําให้ถูกต้องตามแบบที่กฎหมายบังคับไว้ การนั้นเป็นโมฆะ” มาตรา 572 วรรคสอง “สัญญาเช่าซื้อนั้นถ้าไม่ทําเป็นหนังสือ ท่านว่าเป็นโมฆะ”มาตรา 798 วรรคแรก “กิจการอันใดท่านบังคับไว้โดยกฎหมายว่าต้องทําเป็นหนังสือ การตั้ง ตัวแทนเพื่อกิจการอันนั้นก็ต้องทําเป็นหนังสือด้วย”

มาตรา 810 “เงินและทรัพย์สินอย่างอื่นบรรดาที่ตัวแทนได้รับไว้เกี่ยวด้วยการเป็นตัวแทนนั้น ท่านว่าตัวแทนต้องส่งให้แก่ตัวการจงสิ้น

อนึ่ง สิทธิทั้งหลายซึ่งตัวแทนขวนขวายได้มาในนามของตนเองแต่โดยฐานที่ทําการแทนตัวการนั้น ตัวแทนก็ต้องโอนให้แก่ตัวการจงสิ้น”

วินิจฉัย

ตามอุทาหรณ์ เมื่อการทําสัญญาเช่าซื้อนั้น เป็นกิจการที่กฎหมายได้บังคับไว้ว่าต้องทําเป็น หนังสือ มิฉะนั้นเป็นโมฆะ (มาตรา 572 วรรคสอง) ดังนั้น การตั้งตัวแทนเพื่อไปทําสัญญาให้เช่าซื้อ จึงต้องทํา เป็นหนังสือด้วย (มาตรา 798 วรรคแรก) เมื่อการตั้งตัวแทนของ ก. ที่ให้ ข. เป็นตัวแทนไปทําสัญญาให้เช่าซื้อ มิได้ทําเป็นหนังสือ จึงเป็นการฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา 798 วรรคแรก ดังนั้น สัญญาที่ ก. ตั้ง ข. ให้เป็นตัวแทน จึงตกเป็นโมฆะตามมาตรา 152 ข. จึงไม่มีอํานาจลงชื่อในสัญญาให้เช่าซื้อ

เมื่อ ข. ไม่มีอํานาจลงชื่อในสัญญาให้เช่าซื้อ ดังนั้น การที่ ข. ได้ลงลายมือชื่อในสัญญาให้เช่าซื้อ รถยนต์กับ ค. จึงเป็นการลงลายมือชื่อโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายตามมาตรา 572 วรรคสอง ประกอบมาตรา 798 วรรคแรก และมีผลทําให้สัญญาเช่าซื้อที่ ข. ทํากับ ค. เป็นโมฆะตามมาตรา 152 ที่มีหลักว่า การใดที่มิได้ทําให้ ถูกต้องตามแบบที่กฎหมายบังคับไว้ การนั้นเป็นโมฆะ

ส่วนเงินดาวน์ที่ ข. รับไว้ 200,000 บาทนั้น ข. ก็ต้องคืนให้แก่ ก. ตัวการตามมาตรา 810 เพราะแม้ว่า ข. จะเป็นตัวแทนโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายก็ตาม แต่เงินที่ ข. รับไว้นั้นก็ต้องถือว่าเป็นการรับไว้ใน ฐานะตัวแทน

และถ้า ข. ไม่โอนเงินดาวน์ให้ ก. ก. ย่อมสามารถฟ้อง ข. ให้โอนคืนเงินดาวน์นั้นได้ โดย ข. จะอ้างว่า ก. ไม่มีอํานาจฟ้องเพราะ ก. ตั้ง ข. เป็นตัวแทนโดยมิได้ทําเป็นหนังสือตามมาตรา 798 วรรคแรกไม่ได้ เพราะกรณีนี้เป็นเรื่องระหว่างตัวการกับตัวแทนซึ่งถือว่าเป็นข้อยกเว้นของมาตรา 798

สรุป

ข. ไม่มีอํานาจลงชื่อในสัญญาให้เช่าซื้อ

สัญญาให้เช่าซื้อระหว่าง ข. และ ค. เป็นโมฆะ เงินดาวน์ที่ ข. รับไว้ ข. ต้องโอนคืนให้ ก. ตัวการ ถ้า ข. ไม่โอนเงินดาวน์ให้ ก. ก. สามารถฟ้อง ข. ได้

 

Advertisement