การสอบไล่ภาค  1  ปีการศึกษา  2548

ข้อสอบกระบวนวิชา  LAW 2032 ประวัติศาสตร์กฎหมายไทย

Advertisement

คำแนะนำ  ข้อสอบเป็นอัตนัยล้วนมี  3  ข้อ  ข้อละ  25  คะแนน

ข้อ  1  ในกฎหมายพระเจ้ามังรายหรือมังรายศาสตร์  ได้บัญญัติหลักเกณฑ์การกระทำผิดทางอาญาไว้แตกต่างกับการกระทำความผิดทางอาญาตามประมวลกฎหมายอาญาในปัจจุบันอย่างไรบ้างอธิบาย

Advertisement

ธงคำตอบ

การกระทำผิดทางอาญาตามประมวลกฎหมายอาญาฉบับปัจจุบัน  การกระทำที่จะเป็นความผิดทางอาญาต้องประกอบด้วย  2  ส่วน

Advertisement

1         ต้องมีการกระทำคือการเคลื่อนไหวหรือไม่เคลื่อนไหวร่างกายภายใต้จิตใจบังคับ

2         ต้องมีเจตนาคือ  ผู้กระทำต้องมีเจตนาในการกระทำความผิดโดยประสงค์ต่อผลหรือย่อมเล็งผลของการกระทำ

Advertisement

นอกจากนี้  การกระทำความผิดยังแบ่งออกเป็น  5  ขั้นตอนคือ

1         คิดจะกระทำความผิด

Advertisement

2         ตัดสินใจกระทำความผิด

3         ตระเตรียมเพื่อกระทำความผิด

4         ลงมือกระทำความผิด

5         กระทำความผิดสำคัญ

ปัจจุบันการคิดจะกระทำความผิด  ตัดสินในกระทำความผิด  หรือแม้กระทั่งการตระเตรียมเพื่อกระทำความผิดก็ยังไม่เป็นความผิด  (เว้นแต่ความผิดร้ายแรงบางฐาน)  ต่อเมื่อถึงขั้นลงมือกระทำความผิด  จึงจะถือว่าเป็นความผิด  เหตุที่การกระทำขั้นที่  1 – 3  ยังไม่เป็นความผิดเพราะยังไม่เกิดภยันตรายต่อสังคม  อีกทั้งเป็นเรื่องภายในจิตใจเท่านั้น  ต่อเมื่อมีการลงมือกระทำความผิดกฎหมายจึงเข้ามาเกี่ยวข้อง

เมื่อนำบทบัญญัติในกฎหมายพระเจ้ามังรายหรือมังรายศาสตร์ที่บัญญัติว่า

“ผิถือดาบอยู่กับที่มันว่าจะฟันท่านให้ไหม  5  บาทเฟื้องเงิน

ถือดาบว่าจะฟันแต่ยังไม่ได้ถอดดาบออกจากฝักให้ไหม  100  บาทเงิน

ผิถอดดาบว่าจะฟันแต่ไม่ทันได้ไล่ฟันให้ไหม  220  บาท”

มาเทียบเคียง  จะเห็นได้ว่าตามกฎหมายพระเจ้ามังรายลงโทษผู้ที่เพียงแต่คิดจะกระทำความผิดหรือตัดสินใจกระทำความผิด  ซึ่งเป็นเรื่องภายในใจเท่านั้น

เหตุที่กฎหมายพระเจ้ามังรายลงโทษผู้คิดจะกระทำความผิด  หรือตัดสินใจจะกระทำความผิด  อาจเป็นเพราะกฎหมายพระเจ้ามังราย  หรือมังรายศาสตร์อาศัยคัมภีร์พระธรรมศาสตร์เป็นรากฐานในการบัญญัติกฎหมาย  คัมภีร์พระธรรมศาสตร์เดิมเป็นคัมภีร์ในศาสนาพราหมณ์  เมื่อเข้ามาในประเทศไทยได้แปลงเป็นคัมภีร์ในศาสนาพุทธ  ตามหลักศาสนาพุทธการคิดกระทำความผิดย่อมเป็นบาป  ซึ่งเป็นเรื่องของทางจิตใจ  แต่ทางฝ่ายบ้านเมืองเห็นว่าเป็นการผิดกฎหมาย  จึงมีการลงโทษผู้คิดจะกระทำความผิด  ตัดสินใจที่จะกระทำความผิด  หรือตระเตรียมเพื่อที่จะกระทำความผิด

Advertisement