LAW2011 กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยตัวแทน S/2557

Advertisement

การสอบไล่ภาคฤดูร้อน ปีการศึกษา 2557

ข้อสอบกระบวนวิชา LAW 2011 กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยตัวแทน นายหน้า

คําแนะนํา ข้อสอบเป็นอัตนัยล้วน มี 3 ข้อ (คะแนนเต็มข้อละ 25 คะแนน)

ข้อ 1. ก. มอบอํานาจให้ ข. ทําสัญญาให้เช่าซื้อรถยนต์ โดยมิได้ทําเป็นหนังสือ ข. ทําสัญญาให้เช่าซื้อให้ ค. ที่มาขอเช่าซื้อรถยนต์ ในวันทําสัญญาให้เช่าซื้อ ค. ได้วางเงินดาวน์ไว้กับ ข. 300,000 บาท ดังนี้ ให้ท่านวินิจฉัยว่า

Advertisement

(1) ข. มีอํานาจทําสัญญาให้เช่าซื้อหรือไม่ เพราะเหตุใด

(2) สัญญาเช่าซื้อที่ ข. ทําไปนั้น ผลเป็นเช่นไร

(3) เงินดาวน์ที่ ข. รับไว้จาก ค. ผู้เช่าซื้อนั้น ข. ต้องโอนคืนให้ ก. ตัวการหรือไม่ เพราะอะไร

(4) ถ้า ข. ตัวแทนไม่โอนเงินดาวน์คืนให้ตัวการ ก. ตัวการจะต้องทําอย่างไร และถ้า ก. ฟ้อง ข. ให้โอนเงินดาวน์มาให้ ก. ข. ตัวแทนต่อสู้ว่า ก. ตัวการไม่มีอํานาจฟ้อง ข. ตัวแทน เพราะ ก. ตั้ง ข. เป็นตัวแทน มิได้ทําเป็นหนังสือ

ดังนี้ ข้ออ้างของ ข. ฟังขึ้นหรือไม่ เพราะเหตุใด

ธงคําตอบ

หลักกฎหมาย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา 152 “การใดมิได้ทําให้ถูกต้องตามแบบที่กฎหมายบังคับไว้ การนั้นเป็นโมฆะ” มาตรา 572 วรรคสอง “สัญญาเช่าซื้อนั้นถ้าไม่ทําเป็นหนังสือ ท่านว่าเป็นโมฆะ”

มาตรา 798 วรรคแรก “กิจการอันใดท่านบังคับไว้โดยกฎหมายว่าต้องทําเป็นหนังสือ การตั้ง ตัวแทนเพื่อกิจการอันนั้นก็ต้องทําเป็นหนังสือด้วย”

มาตรา 810 “เงินและทรัพย์สินอย่างอื่นบรรดาที่ตัวแทนได้รับไว้เกี่ยวด้วยการเป็นตัวแทนนั้น ท่านว่าตัวแทนต้องส่งให้แก่ตัวการจงสิ้น

อนึ่ง สิทธิทั้งหลายซึ่งตัวแทนขวนขวายได้มาในนามของตนเองแต่โดยฐานที่ทําการแทนตัวการนั้น ตัวแทนก็ต้องโอนให้แก่ตัวการจงสิ้น”

วินิจฉัย

กรณีตามอุทาหรณ์ วินิจฉัยได้ดังนี้

(1) การทําสัญญาเช่าซื้อนั้น เป็นกิจการที่กฎหมายบังคับไว้ว่าต้องทําเป็นหนังสือ มิฉะนั้น จะเป็นโมฆะ (มาตรา 572 วรรคสอง) ดังนั้นการตั้งตัวแทนเพื่อไปทําสัญญาเช่าซื้อ จึงต้องทําเป็นหนังสือด้วย (มาตรา 798 วรรคแรก) เมื่อการตั้งตัวแทนของ ก. ที่ให้ ข. เป็นตัวแทนไปทําสัญญาให้เช่าซื้อรถยนต์มิได้ทําเป็น หนังสือ จึงเป็นการฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา 798 วรรคแรก ดังนั้น สัญญาที่ ก. ตั้ง ข. ให้เป็นตัวแทนจึงตกเป็น โมฆะตามมาตรา 152 ข. จึงไม่มีอํานาจทําสัญญาให้เช่าซื้อ

(2) เมื่อ ข. ไม่มีอํานาจทําสัญญาให้เช่าซื้อ การที่ ข. ทําสัญญาให้เช่าซื้อรถยนต์กับ ค. จึง เป็นการทําสัญญาให้เช่าซื้อโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายตามมาตรา 572 วรรคสอง ประกอบมาตรา 798 วรรคแรก และมีผลทําให้สัญญาเช่าซื้อที่ ข. ทํากับ ค. เป็นโมฆะ ตามมาตรา 152 ที่มีหลักว่า การใดที่มิได้ทําให้ถูกต้อง ตามแบบที่กฎหมายบังคับไว้ การนั้นเป็นโมฆะ

(3) เงินดาวน์ที่ ข. รับไว้จาก ค. ผู้เช่าซื้อจํานวน 300,000 บาท นั้น ข. จะต้องคืนให้แก่ ก. ตัวการ ตามมาตรา 810 ที่มีหลักว่า เงิน ทรัพย์สิน และสิทธิใด ๆ ที่ตัวแทนขวนขวายได้มาจากการเป็นตัวแทน จะต้องโอนคืนตัวการจนสิ้น แม้การเป็นตัวแทนของ ข. จะได้มาโดยมิชอบก็ตาม

(4) ถ้า ข. ตัวแทนไม่โอนเงินดาวน์คืนให้ ก. ตัวการ ก. ย่อมสามารถฟ้อง ข. ให้โอนคืน เงินดาวน์นั้นได้ โดย ข. จะต่อสู้ว่า ก. ไม่มีอํานาจฟ้อง เพราะ ก. ตั้ง ข. เป็นตัวแทนโดยมิได้ทําเป็นหนังสือตาม มาตรา 798 วรรคแรก ไม่ได้ เพราะกรณีนี้เป็นเรื่องระหว่างตัวการกับตัวแทนซึ่งถือเป็นข้อยกเว้นของมาตรา 798 ดังนั้น ข้ออ้างของ ข. ดังกล่าวจึงฟังไม่ขึ้น

สรุป

(1) ข. ไม่มีอํานาจทาสัญญาให้เช่าซื้อ

(2) สัญญาเช่า ซื้อที่ ข. ทําไปนั้น มีผลเป็นโมฆะ

(3) เงินดาวน์ที่ ข. รับไว้จาก ค. ผู้เช่าซื้อนั้น ข. ต้องโอนคืนให้ ก. ตัวการ

(4) ถ้า ข. ตัวแทนไม่โอนคืนเงินดาวน์ให้ ก. ตัวการ ก. สามารถฟ้องเรียกให้ ข.

ตัวแทนโอนคืนมาได้ ข้ออ้างของ ข. ดังกล่าว ฟังไม่ขึ้น

 

Advertisement