LAW2005 กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยซื้อขาย แลกเปลี่ยนให้ S/2554

Advertisement

การสอบไล่ภาคฤดูร้อน  ปีการศึกษา  2554

ข้อสอบกระบวนวิชา  LAW2005 

กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยซื้อขาย  แลกเปลี่ยน  ให้

 คำแนะนำ  ข้อสอบเป็นอัตนัยล้วน  มี  3  ข้อ

Advertisement

ข้อ  1  นายไก่เป็นเจ้าของช้างแม่ลูก  ตกลงขายให้นายไข่  ช้างแม่  5  แสนบาท  ช้างลูก  2  แสนบาท  แต่นายไข่ไม่มีเงินสด  จำนวน  7  แสนบาท  ขอชำระค่าลูกช้าง  2  แสนบาทก่อน  ส่วนแม่ช้างตกลงกันว่าให้นายไข่ผ่อนชำระ  5  เดือน  เดือนละ  1  แสนบาท  ชำระครบเมื่อใดนายไก่ก็จะโอนทะเบียนช้างแม่ให้นายไข่  โดยนายไก่ส่งมอบช้างแม่ลูกให้นายไข่แล้ว  เมื่อนายไข่ชำระครบ  5  แสนบาท  นายไก่ไม่ยอมโอนแม่ช้างให้แก่นายไข่

(1)  สัญญาซื้อขายช้างแม่ลูกเป็นสัญญาซื้อขายประเภทใด

(2) กรรมสิทธิ์ในช้างแม่ลูกเป็นของใคร

(3) นายไข่จะฟ้องให้นายไก่โอนทะเบียนช้างแม่ลูกให้แก่ตนได้หรือไม่  เพราะเหตุใด

ธงคำตอบ

หลักกฎหมาย  ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา  453  อันว่าซื้อขายนั้น  คือสัญญาซึ่งบุคคลฝ่ายหนึ่ง  เรียกว่าผู้ขาย  โอนกรรมสิทธิ์แห่งทรัพย์สินให้แก่บุคคลอีกฝ่ายหนึ่งเรียกว่าผู้ซื้อ  และผู้ซื้อตกลงว่าจะใช้ราคาทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้ขาย

มาตรา 456  วรรคแรกและวรรคสอง  การซื้อขายอสังหาริมทรัพย์  ถ้ามิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นโมฆะ วิธีนี้ให้ใช้ถึงซื้อขายเรือมีระวางตั้งแต่ห้าตันขึ้นไป  ทั้งซื้อขายแพและสัตว์พาหนะด้วย 

สัญญาจะขายหรือจะซื้อหรือคำมั่นในการซื้อขายทรัพย์สินตามที่ระบุไว้ในวรรคหนึ่ง  ถ้ามิได้มีหลักฐานเป็นหนังสืออย่างหนึ่งอย่างใดลงลายมือชื่อฝ่ายผู้ต้องรับผิดเป็นสำคัญ  หรือได้วางประจำไว้  หรือได้ชำระหนี้บางส่วนแล้ว  จะฟ้องร้องให้บังคับคดีหาได้ไม่

มาตรา  458  กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินที่ขายนั้น  ย่อมโอนไปยังผู้ซื้อตั้งแต่ขณะเมื่อได้ทำสัญญาซื้อขายกัน

วินิจฉัย

ตามกฎหมาย  การซื้อขายอสังหาริมทรัพย์และสังหาริมทรัพย์ชนิดพิเศษ  เช่น  เรือมีระวางตั้งแต่  5  ตันขึ้นไป  แพที่อยู่อาศัยและสัตว์พาหนะนั้น  จะต้องทำเป็นหนังสือ  และจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่  มิฉะนั้นจะตกเป็นโมฆะ  ตามมาตรา  456  วรรคแรก  แต่ถ้าเป็นเพียงสัญญาจะซื้อจะขายอสังหาริมทรัพย์หรือสังหาริมทรัพย์ชนิดพิเศษ  กฎหมายไม่ได้บังคับให้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่  เพียงแต่มีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิด  หรือวางมัดจำหรือชำระหนี้บางส่วนแล้วก็สามารถฟ้องร้องบังคับคดีกันได้  ตามมาตรา  456  วรรคสอง

กรณีตามอุทาหรณ์  วินิจฉัยได้ดังนี้

(1)    สัญญาซื้อขายลูกช้างระหว่างนายไก่และนายไข่  เป็นสัญญาซื้อขายเสร็จเด็ดขาด  และมีผลสมบูรณ์ตามกฎหมาย  เพราะเป็นการซื้อขายสังหาริมทรัพย์ธรรมดา  (ลูกช้างเป็นสังหาริมทรัพย์ธรรมดา)  จึงไม่ต้องทำเป็นหนังสือ  และจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่แต่อย่างใด  (มาตรา  453)

ส่วนกรณีสัญญาซื้อขายแม่ช้างนั้น  การที่นายไก่ตกลงขายแม่ช้างซึ่งเป็นสังหาริมทรัพย์ชนิดพิเศษ  (สัตว์พาหนะ)  ให้นายไข่ในราคา  5  แสนบาท  โดยตกลงกันว่าให้นายไข่ผ่อนชำระเป็นเวลา  5  เดือน  เดือนละ  1  แสนบาท  และเมื่อชำระเงินครบนายไก่จะไปโอนทะเบียนแม่ช้างให้นั้น  ถือเป็นกรณีที่คู่สัญญาไม่มีเจตนาจะให้กรรมสิทธิ์ในแม่ช้างโอนไปในขณะทำสัญญาซื้อขาย  แต่มีเจตนาจะไปทำเป็นหนังสือสัญญาซื้อขายและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่กันในภายหลัง  ดังนั้น  สัญญาซื้อขายแม่ช้างระหว่างนายไก่และนายไข่จึงเป็นสัญญาจะซื้อจะขาย  ตามมาตรา  456  วรรคสอง

(2)   เมื่อสัญญาซื้อขายแม่ช้างเป็นสัญญาจะซื้อจะขาย  กรรมสิทธิ์ในแม่ช้างจึงยังไม่โอนไปยังผู้ซื้อ  ดังนั้น  กรรมสิทธิ์ในแม่ช้างจึงยังคงเป็นของนายไก่  ส่วนสัญญาซื้อขายลูกช้างนั้นเป็นสัญญาซื้อขายเสร็จเด็ดขาด  และได้ทำถูกต้องตามกฎหมาย  ดังนั้น  กรรมสิทธิ์ในลูกช้างจึงโอนไปเป็นของผู้ซื้อแล้วตั้งแต่ขณะทำสัญญาซื้อขายกัน  (มาตรา  453  และมาตรา  458)  นายไข่ผู้ซื้อจึงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในลูกช้าง

(3)    ส่วนประเด็นที่ว่านายไข่จะฟ้องให้นายไก่โอนทะเบียนแม่ช้างให้แก่ตนได้หรือไม่นั้น  เมื่อปรากฏข้อเท็จจริงว่านายไข่ได้ชำระเงินให้นายไก่ครบ  5  แสนบาท  อีกทั้งนายไก่ก็ได้ส่งมอบแม่ช้างให้แก่นายไข่แล้วจึงถือว่าสัญญาจะซื้อจะขายแม่ช้างระหว่างนายไก่และนายไข่นั้น  มีหลักฐานในการฟ้องร้องบังคับคดีคือ  ได้มีการชำระหนี้กันบางส่วนแล้ว  ดังนั้น  เมื่อนายไก่ผิดสัญญาไม่ยอมไปจดทะเบียนโอนแม่ช้างให้นายไข่  นายไข่จึงสามารถฟ้องร้องให้นายไก่ไปจดทะเบียนโอนแม่ช้างให้ตนได้  ตามมาตรา  456  วรรคสอง

สรุป 

(1)    สัญญาซื้อขายลูกช้างเป็นสัญญาซื้อขายเสร็จเด็ดขาด  ส่วนสัญญาซื้อขายแม่ช้าง  เป็นสัญญาจะซื้อจะขาย

(2)   กรรมสิทธิ์ในแม่ช้างเป็นของนายไก่  ส่วนกรรมสิทธิ์ในลูกช้างเป็นของนายไข่

(3)   นายไข่สามารถฟ้องร้องให้นายไก่ไปจดทะเบียนโอนแม่ช้างให้แก่ตนได้

Advertisement