HIS1201 พื้นฐานวัฒนธรรมไทย การสอบไล่ภาค 1/2553

Advertisement

การสอบไล่ภาค 1 ปีการศึกษา 2553
ข้อสอบกระบวนวิชา HIS1201 พื้นฐานวัฒนธรรมไทย

คำสั่ง ให้นักศึกษาเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียว (ข้อสอบมีทั้งหมด 120 ข้อ)
1. ข้อใดคือความหมายของผู้นำ “มีฤทธิ์อำนาจ” ของชุมชนไทยในบริเวณภาคใต้ของจีน
1. ผู้นำที่เป็นองค์อวตารของเทพเจ้า
2. ผู้นำที่อ้างว่ามีความสัมพันธ์กับอำนาจศักดิ์สิทธิที่ชุมชนนับถือ
3. ผู้นำที่เป็นจักรพรรดิราช
4. ผู้นำที่สามารถแผ่อำนาจได้ทั้ง 8 ทิศ

ตอบ 2 หน้า 80-81 ลักษณะผู้นำของชุมชนไทยในบริเวณภาคใต้ของจีนประการหนึ่ง คือ ผู้ นำจะอ้างที่มาจากสวรรค์ และอ้างการมีความสัมพันธ์กับอำนาจศักดิ์สิทธิ์ที่ชุมชนนับถือ เช่น สามารถติดต่อกับวิญญาณของอดีตผุ้นำคนก่อนๆ ได้ ซึ่งนักวิชาการจะเรียกผู้นำในลักษณะนี้ว่า “ผู้นำที่มีฤทธิ์อำนาจ” (Big Men or Men of Prowess) และเมื่อผู้นำนี้ตายไปก็จะได้รับการนับถือบูชาว่าเป็นบรรพบุรุษคนหนึ่งด้วย
2. หลักการเรื่องผู้นำที่เป็นมหาชนสมมุติ ปรากฏในหลักฐานใด
1. ไตรภูมิพระร่วง

2. ศิลาจารึกหลักที่ 1

Advertisement

3. พระไตรปิฎก ตอนอัคคัญสูตร

4. คัมภีร์พระเวท

ตอบ 3 หน้า 92 พระไตรปิฎก ตอนอัคคัญสูตร ได้กล่าวถึงผู้นำที่ดีว่า ผู้นำควรเป็นมนุษย์เหมือนประชาชนมิใช่เทพเจ้า ได้รับการยอมรับและเลือกสรรจากประชาชนเพราะมีคุณธรรมสูงกว่าผู้อื่นจึงเรียก ว่าเป็นมหาชนสมมุติ มีหน้าที่รักษาความสงบของชุมชนโดยลงโทษคนชั่ว และประชาชนจะตอบแทนด้วยการแบ่งผลผลิตหรือภาษีให้

3. พระจักรพรรดิราชหรือจักรวาทิน มีคุณสมบัติอย่างไร
1. มีพระบรมเดชานุภาพจากชัยชนะในสงคราม

2. มีพระราชฐานะต่ำกว่า “มหาชนสมมุติ”

3. ได้ปฏิบัติธรรมสั่งสมบารมีจนเต็มเปี่ยม

4. ถูกทุกข้อ

ตอบ 3 หน้า 93 พระไตรปิฎกในส่วนสุตตันตปิฎก จักรกวัตติสูตร ได้ระบุว่า ผู้นำที่มีคุณสมบัติเป็นเลิศจะได้รับการยกย่องว่าเป็นพระจักรพรรดิราชหรือ จักรวาทิน ซึ่งหมายถึง กษัตริย์แห่งจักรวาลหรือพระราชาที่ยิ่งใหญ่กว่าพระราชาทั้งปวง โดยคุณสมบัติของผู้ที่จะได้เป็นพระจักรพรรดิราชก็คือ ต้องเป็นผู้ที่ได้ปฏิบัติธรรมสั่งสมบารมีมาจนเต็มเปี่ยม

4. ลักษณะของสถาบันกษัตริย์ล้านนาในช่วงพุทธศตวรรษที่ 20 มีส่วนที่แตกต่างจากสถาบันกษัตริย์สุโขทัยคือ
1. เน้นความสูงส่งของจักรพรรดิราช

2. ไม่อ้างบทบาทของผู้ปกครองดุจดั่งพระโพธิสัตว์

3. มีการใช้ราชาศัพท์กับกษัตริย์

4. ถูกทุกข้อ

ตอบ 2 หน้า 98 ลักษณะของสถาบันกษัตริย์ล้านนาใช้ช่วงพุทธศตวรรษที่ 20 จะมีส่วนที่แตกต่างจากสถาบันกษัตริย์สุโขทัย คือ ไม่มีการเน้นความสูงส่งของพระจักรพรรดิราช หรือไม่มีการอ้างบทบาทของผู้ปกครองดุจดั่งพระโพธิสัตว์ และไม่มีการใช้ราชาศัพท์กับกษัตริย์เหมือนดังทางสุโขทัย

5. ในคติพราหมณ์ เทวดาหรือยักษ์ผู้รักษาทิศทั้ง 4 ของจักรวาล เรียกว่าอะไร
1. มหาเสนาบดี

2. จตุโลกบาล

3. ไศเลนทร์

4. จตุสดมภ์

ตอบ 2 หน้า 99, (คำบรรยาย) ในคดีพราหมณ์มีความเชื่อว่า ในระบบจักรวาล (universe หรือ Macrocosmos) มีทิศหลักที่สำคัญอยู่ 4 ทิศ คือ ทิศเหนือ ทิศใต้ ทิศตะวันออก และทิศตะวันตก ซึ่งแต่ละทิศจะมีเทวดาหรือยักษ์ผู้รักษาทิศทั้ง 4 ของจักรวาลอยู่ประจำรวมทั้งหมด 4 ตน เรียกว่า โลกาปะละ หรือจตุโลกบาล

6. ข้อใดถูกในสมัยสุโขทัย
1. ไม่ปรากฏอิทธิพลลัทธิเทวราชาในสมัยสุโขทัย

2. สุโขทัยนำลัทธิเทวราชาเต็มรูปแบบมาใช้

3. สุโขทัยนำลัทธิเทวราชามาใช้ในยามที่อาณาจักรแตกแยกหรือมีการแย่งชิงอำนาจ

4. ลัทธิเทวราชามีความสำคัญที่สุดในสมัยสุโขทัย

ตอบ 3 หน้า 100 สถาบันกษัตริย์สุโขทัยในสมัยพุทธศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา คงมีการนำคติบางอย่างของลัทธิเทวราชามาใช้ แต่อาจใช้ไม่เต็มรูปแบบหรือตลอดเวลา เช่น อาจนำลัทธิเทวราชามาใช้ในยามที่อาณาจักรแตกแยกและต้องรวบรวมดินแดนขึ้นใหม่ หรือในยามที่มีการทำรัฐประหารแย่งชิงอำนาจกษัตริย์พระองค์ก่อน

7. ในช่วงแรกของสุโขทัย ผู้ช่วยในการบริหารราชการแผ่นดินของพระมหากษัตริย์คือใคร
1. กรมพระราชวังบวรฯ หรือวังหน้า

2. จตุสดมภ์

3. ลูกเจ้าลูกขุน

4. ประชาชนชาวกรุงสุโขทัย

ตอบ 3 หน้า 101 ในช่วงแรกของสุโขทัยนั้น ผู้ช่วยในการบริหารราชการแผ่นดินของพระมหากษัตริย์ (พ่อขุน) หรือ ข้าราชการ ได้แก่ บรรดาเชื้อพระวงศ์ที่เป็นญาติใกล้ชิดเป็นส่วนใหญ่ และอีกส่วนหนึ่งคงเป็นบริวารที่ไม่ใช่ญาติ โดยเรียกข้าราชการเหล่านี้รวมๆ กันไปว่า ลูกเจ้าลูกขุน ทั้งนี้ เพราะยังไม่มีการแยกกลุ่มบุคคลอย่างชัดเจนว่าเป็นเจ้านายหรือขุนนางเหมือนใน สมัยอยุธยา

8. คติทางศาสนาพราหมณ์ซึ่งเชื่อมโยงกับระบบเทวราชา คือข้อใด
1. ราชธานีในโลกมนุษย์ต้องสร้างแบบรูปจำลองของจักรวาล

2. เกษียรสมุทร คือ ศูนย์กลางของจักรวาล

3. ทิศสำคัญในจักรวาลมี 10 ทิศ

4. เขาพระสุเมรุตั้งอยู่นอกชมพูทวีป

ตอบ 1 หน้า 99 คติทางศาสนาพราหมณ์ที่ เชื่อมโยงกับระบบเทวราชา คือ คติที่ว่าราชธานีของโลกมนุษย์จะต้องสร้างให้เป็นรูปจำลองของจักรวาล อาณาจักรของมนุษย์จึงจะเจริญรุ่งเรืองสืบไป ทั้งนี้โครงสร้างของจักรวาลตามคติของศาสนาพราหมณ์นั้นจะมีเขาพระสุเมรุเป็น แกนกลางและเขาพระสุเมรุจะตั้งอยู่ตรงใจกลางของชมพูทวีปซึ่งเป็นรูปกลม

9. เหตุใดจึงต้องมีการปกครองแบบทหาร
1. เพราะอาณาจักรต้องทำสงครามตลอดเวลา
2. เพื่อควบคุมประชากรที่มีมากเกินไป

3. เพราะประชากรมีจำนวนจำกัด

4. เพื่อควบคุมชาวต่างชาติให้อยู่ใต้การปกครองแบบทหาร

ตอบ 3 หน้า 102 การปกครองแบบทหาร หมายถึง ลักษณะการปกครองที่ข้าราชการและประชาชนทุกคนต้องออกรบไปยามมีศึก ซึ่งถือเป็นประเพณีการปกครองของชุมชนไทยมาแต่ตั้งเดิมโดยมีรากฐานมาจาก ประชากรของชุมชนยังมีจำนวนจำกัด ไม่เพียงพอที่จะจัดแบ่งออกเป็นทหารประจำการและพลเรือนได้

10. ข้อใดหมายถึงการปกครองแบบนครรัฐ
1. เมืองต่างๆ มีลักษณะเป็นอิสระดุจเป็นรัฐหนึ่ง

2. แว่นแคว้นมีการรวมกันอย่างหลวมๆ

3. การรวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลางไม่มีประสิทธิภาพ

4. ถูกทุกข้อ

ตอบ 4 หน้า 104-105, (คำบรรยาย) สุโขทัยจะมีการปกครองส่วนภูมิภาคแบบนครรัฐ (City Stale) คือ การที่เมืองหรือนครต่างๆ มีลักษณะเป็นอิสระดุจเป็นรัฐของตัวเอง แว่นแคว้นจึงมีการรวมตัวกันแต่เพียงหลวมๆ ในลักษณะสมาพันธรัฐ ทำให้การรวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลางไม่มีประสิทธิภาพซึ่งจะส่งผลให้เจ้าเมือง ชั้นนอก (เมืองลูกหลวง) มีอิสระเป็นอย่างมากจากเมืองหลวง และอาจเคยตัวเป็นอิสระหรือเข้ามาแย่งชิงอำนาจเมื่อเมืองหลวงอ่อนแอ เช่น กรณีที่พญาลิไทยเจ้าเมืองศรีสัชนาลัยยกกำลังเข้ามาชิงราชย์ที่เมืองสุโขทัย ได้สำเร็จ

Advertisement