LAW4007 นิติปรัชญา 2/2559

Advertisement

การสอบไล่ภาค 2 ปีการศึกษา 2559

ข้อสอบกระบวนวิชา LAW 4007 นิติปรัชญา

คําแนะนํา ข้อสอบเป็นอัตนัยล้วน มี 3 ข้อ

ข้อ 1. ปรัชญาปฏิฐานนิยมตามแนวความคิดของฮาร์ท (H.L.A. Hart) ที่ถือว่าระบบกฎหมายนั้นเป็นระบบแห่งกฎเกณฑ์ทางสังคม (System of Social Rules) มีความหมายอย่างไร ในส่วนของ ข้อสรุปเรื่อง “เนื้อหาอย่างน้อยที่สุดของกฎหมายธรรมชาติ” ของฮาร์ทเป็นการยอมรับต่อทฤษฎี กฎหมายธรรมชาติอย่างไร

Advertisement

ธงคําตอบ

ปรัชญาปฏิฐานนิยมตามแนวความคิดของฮาร์ท (H.L.A. Hart) ที่ถือว่า ระบบกฎหมายนั้น เป็นระบบแห่งกฎเกณฑ์ทางสังคม (System of Social Rules)ฮาร์ทเป็นนักปฏิฐานนิยมรุ่นใหม่ในศตวรรษที่ 20 เป็นเจ้าของงานเขียนชื่อ “The Concept of Law” เป็นนักปรัชญากฎหมายร่วมสมัยที่วิเคราะห์ลักษณะภายในของหน้าที่ตามกฎหมาย และเห็นจุดบกพร่อง ในทฤษฎีปฏิฐานนิยมทางกฎหมายของจอห์น ออสติน

ฮาร์ทเป็นนักปฏิฐานนิยมทางกฎหมายที่ยืนยันว่า กฎหมายและศีลธรรมไม่จําเป็นต้องเกี่ยวโยง กันเสมอไป และการดํารงอยู่หรือความสมบูรณ์ของกฎหมายเป็นเรื่องที่ต้องแยกออกจากเรื่องความชอบหรือ ไม่ชอบธรรมภายในกฎหมายนั้น ๆ

ฮาร์ทถือว่าระบบกฎหมายนั้นเป็นระบบแห่งกฎเกณฑ์ทางสังคมรูปแบบหนึ่ง โดยเกี่ยวข้องกับ สังคมในสองความหมาย ความหมายหนึ่งมาจากการที่มันเป็นกฎเกณฑ์ที่ปกครองการกระทําของมนุษย์ในสังคม และอีกความหมายหนึ่งคือการมีแหล่งที่มาและดํารงอยู่จากการปฏิบัติทางสังคมของมนุษย์โดยเฉพาะ

กฎเกณฑ์ทางสังคมในทัศนะของฮาร์ทมีหลายประการ ได้แก่ กฎเกณฑ์ทางด้านจริยธรรม ศีลธรรม กฎเกณฑ์ที่เป็นกติกาการแข่งขัน ฯลฯ กฎเกณฑ์ที่สําคัญประการหนึ่งคือ กฎเกณฑ์ที่กําหนดพันธะหน้าที่ ซึ่งเป็นกฎที่บังคับหรือเรียกร้องให้คนปฏิบัติตามควบคู่กับแรงกดดันทางสังคมที่มีต่อคนที่ไม่ปฏิบัติตามกฎเกณฑ์นี้ อาจแบ่งออก ได้เป็นสองประเภทซึ่งแปรไปตามแรงกดดันทางสังคมที่แตกต่างกัน ประเภทแรกปรากฏในรูปกฎหมายซึ่งมีบทลงโทษ ทางกายภาพต่อผู้ฝ่าฝืน ประเภทที่สองปรากฏในรูปศีลธรรมซึ่งไม่มีการลงโทษทางกายภาพใด ๆ ต่อผู้ฝ่าฝืน

ฮาร์ทมองข้อจํากัดของการมีแต่กฎเกณฑ์ที่กําหนดพันธะหน้าที่ จึงได้สร้างแนวความคิดเรื่อง ระบบกฎหมาย กฎปฐมภูมิ และกฎทุติยภูมิขึ้น

ข้อสรุปเรื่อง “เนื้อหาอย่างน้อยที่สุดของกฎหมายธรรมชาติ” หรือเรียกว่าแนวความคิด กฎหมายธรรมชาติทางสังคมวิทยา (Sociological conception of natural law) ในมุมมองของฮาร์ท

ฮาร์ทมองธรรมชาติของมนุษย์ที่มีลักษณะผสมผสานในตัวเอง บนพื้นฐานของสิ่งที่เป็น สัจธรรมสากลตามทฤษฎีกฎหมายธรรมชาติ โดยฮาร์ทเห็นว่าเป็นความจําเป็นทางธรรมชาติที่ในทุกสังคมมนุษย์ จะต้องมีกฎเกณฑ์ที่กําหนดพันระหน้าที่รูปกฎหมายซึ่งจํากัดควบคุมความรุนแรง พิทักษ์รักษาทรัพย์สินและป้องกัน ควบคุมการหลอกลวงกัน ฮาร์ทถือว่ากฎเกณฑ์ที่จําเป็นนี้เปรียบเสมือน “เนื้อหาอย่างน้อยที่สุดของกฎหมายธรรมชาติ” ซึ่งจะเรียกว่าเป็นแนวความคิดกฎหมายธรรมชาติทางสังคมวิทยาก็ได้ ซึ่งฮาร์ทยอมรับแก่นความหมายในแง่ดีของ ทฤษฎีกฎหมายธรรมชาติเท่านั้น

Advertisement