LAW3016 กฎหมายปกครอง 2/2556

การสอบไล่ภาค 2 ปีการศึกษา 2556

ข้อสอบกระบวนวิชา LAW 3016 กฎหมายปกครอง (สําหรับนักศึกษาคณะรัฐศาสตร์)

คําแนะนํา ข้อสอบเป็นอัตนัยล้วน มี 4 ข้อ

ข้อ 1. เมื่อท่านสําเร็จการศึกษาแล้วได้เข้าไปเป็นปลัดอําเภอ จงอธิบายว่าปลัดอําเภอกับกฎหมายปกครองเกี่ยวข้องกันอย่างไร เพื่อจุดประสงค์ใด

ธงคําตอบ

ปลัดอําเภอกับกฎหมายปกครอง มีความเกี่ยวข้องกัน ดังนี้คือ

“กฎหมายปกครอง” เป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติให้อํานาจและหน้าที่ในทางปกครองแก่ หน่วยงานทางปกครองและเจ้าหน้าที่ของรัฐ ซึ่งอํานาจและหน้าที่ในทางปกครองนั้น ได้แก่ อํานาจหน้าที่ในการจัดทํา บริการสาธารณะซึ่งเป็นกิจกรรมของฝ่ายปกครอง รวมทั้งการใช้อํานาจทางปกครองของเจ้าหน้าที่ในการออกกฎ ออกคําสั่งทางปกครอง การกระทําทางปกครองในรูปแบบอื่น ๆ และการทําสัญญาทางปกครอง

“หน่วยงานทางปกครอง” ได้แก่ หน่วยงานบริหารราชการส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค ส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่นที่กฎหมายบัญญัติให้เป็นหน่วยงานทางปกครอง รวมทั้งหน่วยงานเอกชนที่ได้รับมอบ ให้ใช้อํานาจทางปกครองตามกฎหมาย

“เจ้าหน้าที่ของรัฐ” ได้แก่ บุคคลหรือคณะบุคคลที่ใช้อํานาจหรือได้รับมอบให้ใช้อํานาจทาง ปกครองตามกฎหมาย ได้แก่ ข้าราชการ พนักงาน ลูกจ้าง หรือคณะกรรมการที่ปฏิบัติงานในหน่วยงานของรัฐหรือ หน่วยงานทางปกครอง

ดังนั้นเมื่อข้าพเจ้าสําเร็จการศึกษาและสอบเข้าเป็นปลัดอําเภอได้ การรับราชการในตําแหน่ง ปลัดอําเภอนั้น ถือว่าเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ และในการปฏิบัติหน้าที่ราชการในตําแหน่งปลัดอําเภอนั้น ส่วนใหญ่ มักจะเป็นเรื่องของการใช้อํานาจทางปกครอง เพื่อการออกกฎ ออกคําสั่งทางปกครอง หรือการดําเนินการทาง ปกครองในรูปแบบอื่น เช่น การกระทําทางปกครองที่เรียกว่าปฏิบัติการทางปกครอง และการทําสัญญาทาง ปกครองทั้งสิ้นซึ่งในการใช้อํานาจทางปกครองดังกล่าวนั้น ก็เพื่อจุดประสงค์ในการบริหารราชการแผ่นดิน และการบริการสาธารณะนั้นเอง

ในการใช้อํานาจทางปกครองดังกล่าวนั้น ปลัดอําเภอจะใช้อํานาจทางปกครองได้ก็จะต้องมี กฎหมายปกครองได้บัญญัติให้อํานาจไว้ด้วย และในกรณีที่กฎหมายบัญญัติให้อํานาจไว้แต่กฎหมายได้บัญญัติ หลักเกณฑ์ วิธีการ หรือขั้นตอนในการใช้อํานาจทางปกครองไว้ด้วย ดังนี้การใช้อํานาจทางปกครองของปลัดอําเภอ ก็จะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ หรือขั้นตอนที่กฎหมายได้กําหนดไว้ด้วย

ในกรณีที่ปลัดอําเภอได้ใช้อํานาจทางปกครอง เช่น การออกคําสั่งทางปกครองมาโดยที่ไม่มี กฎหมายบัญญัติให้อํานาจไว้หรือออกคําสั่งทางปกครองมาโดยไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ หรือขั้นตอนที่กฎหมาย ได้กําหนดไว้ คําสั่งทางปกครองนั้นก็จะเป็นคําสั่งทางปกครองที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งอาจทําให้เกิดข้อพิพาททาง ปกครองขึ้นได้ และเมื่อเกิดข้อพิพาททางปกครองขึ้น ก็จะต้องนําข้อพิพาทหรือที่เรียกว่าคดีปกครองนั้น ขึ้นฟ้องเป็นคดี ต่อศาลปกครอง เพราะศาลปกครองเป็นศาลที่มีอํานาจพิจารณาพิพากษาข้อพิพาททางปกครอง หรือคดีปกครอง

ดังนั้น จึงเห็นได้ว่า กฎหมายปกครองมีความสําคัญและเกี่ยวข้องต่อการปฏิบัติราชการใน ตําแหน่งปลัดอําเภอเป็นอย่างมาก ปลัดอําเภอจึงต้องทราบว่ากฎหมายปกครองต่าง ๆ นั้นได้บัญญัติให้อํานาจและหน้าที่ในทางปกครองแก่ปลัดอําเภอไว้อย่างไรหรือไม่ ทั้งนี้ก็เพื่อที่จะทําให้ปลัดอําเภอได้ปฏิบัติหน้าที่หรือใช้อํานาจ ทางปกครองได้อย่างถูกต้องและชอบด้วยกฎหมายนั่นเอง