LAW4048 กฎหมายทหาร ซ่อม 1/2551

การสอบไล่ภาคซ่อม  1  ปีการศึกษา  2551
ข้อสอบกระบวนวิชา  LAW4048 (LA 448),(LW 409) กฎหมายทหาร

คำแนะนำ  ข้อสอบเป็นอัตนัยล้วนมี  4  ข้อ

ข้อ 1. นายดำ กับพวกจำนวน 15 คน ได้ร่วมกันลอบวางเพลิง เผาสถานที่ราชการและลอบทำร้ายเจ้าหน้าที่หลายครั้งเพื่อต้องการล้มล้างรัฐบาล บริเวณอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา จนเจ้าหน้าที่ตำรวจไม่สามารถระงับเหตุได้ ทำให้     พลโท แดง แม่ทัพภาคที่ 4 ผู้บังคับบัญชาทหารในฐานะที่มีอำนาจหน้าที่รับผิดชอบในเขตพื้นที่ภาคใต้ ประกาศใช้กฎอัยการศึกในเขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา ต่อมา พลโท แดง ได้รับการรายงานข่าวทางลับว่า ขณะนี้นายเขียวกำลังดำเนินการขนส่งอาวุธที่บริเวณ อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี เพื่อส่งมอบให้นายดำกับพวกใช้ในการก่อการดังกล่าว  พลโท แดง เห็นว่า การขนส่งอาวุธนี้เป็นการกระทำที่เกี่ยวเนื่องกับการก่อการ จึงประกาศใช้กฎอัยการศึกในเขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี 

ให้นักศึกษาวินิจฉัยว่า การประกาศใช้กฎอัยการศึกของ พลโทแดง ในเขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา และเขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี นั้นชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ อย่างไร
แนวคำตอบ

การที่นายดำกับพวกจำนวน 15 คน ร่วมกัน เป็นการมั่วสุมตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป ลอบวางเพลิง เผาสถานที่ราชการและลอบทำร้ายเจ้าหน้าที่ หลายครั้ง เพื่อต้องการล้มล้างรัฐบาล เป็นการกระทำเพื่อให้เกิดความวุ่นวายขึ้นในบ้านเมือง อันเป็นการจลาจล ย่อมมีเหตุที่จะประกาศใช้กฎอัยการศึกได้ (พ.ร.บ. กฎอัยการศึก พ.ศ.2457 มาตรา 2)

และโดยที่ พลโท แดง ดำรงตำแหน่งแม่ทัพภาคที่ 4 เป็นผู้บังคับบัญชาทหารซึ่งมีกำลังไม่น้อยกว่า 1 กองพัน ย่อมมีอำนาจประกาศใช้กฎอัยการศึกได้ แต่จะต้องประกาศใช้กฎอัยการศึกเฉพาะในเขตอำนาจหน้าที่ของกองทหารนั้น (พ.ร.บ. กฎอัยการศึก พ.ศ.2457 มาตรา 2) ในเมื่อ พลโท แดง มีอำนาจหน้าที่รับผิดชอบพื้นที่ภาคใต้ จึงมีอำนาจประกาศใช้กฎอัยการศึกในเขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา แต่ไม่มีอำนาจประกาศใช้กฎอัยการศึก ในเขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี  
การประกาศใช้กฎอัยการศึกของ พลโทแดง ในเขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา จึงชอบด้วยกฎหมาย ส่วนการประกาศใช้กฎอัยการศึกในเขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี นั้นไม่ชอบด้วยกฎหมาย

ข้อ 2. พลทหาร สมชาย สังกัด กองพันบริการ กรมยุทธบริการทหาร ไม่พอใจนายสมหมายที่มักจะพูดจาข่มขู่รีดไถเงินพลทหาร สมชายเป็นประจำ ในวันเกิดเหตุ นายสมหมายได้มาหา พลทหาร สมชาย ที่กรมยุทธบริการทหาร และทำการข่มขู่เช่นเดิม พลทหาร สมชาย จึงได้ใช้มือชกใบหน้าของนายสมหมายจำนวน 1 ครั้ง เป็นเหตุให้นายสมหมายได้รับบาดแผลฉีกขาด ต่อมา พันเอก สมศักดิ์ ผู้บังคับกองพันบริการ กรมยุทธบริการทหาร ทราบเรื่องจึงได้ดำเนินการสอบสวนจนเสร็จสิ้น และพิจารณาแล้วเห็นว่า เป็นเรื่องเล็กน้อยไม่สำคัญเนื่องจากพลทหาร สมชาย ไม่ได้เป็นผู้ก่อเหตุก่อนและชกเพียง  1 ครั้งเท่านั้น จึงดำเนินการเพื่อให้มีการลงทัณฑ์ทางวินัยทหารแทนการดำเนินคดีอาญาในศาล
ให้นักศึกษาวินิจฉัยว่า การดำเนินการเพื่อให้มีการลงทัณฑ์ของ พันเอก สมศักดิ์ นั้น ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ อย่างไร
แนวคำตอบ
การดำเนินการของพันเอกสมศักดิ์ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เนื่องจากผู้บังคับบัญชาทหารมีอำนาจเปลี่ยนจากการดำเนินคดีมาเป็นการลงทัณฑ์ทางวินัยทหารได้ เฉพาะบางฐานความผิดที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายอาญาทหาร มาตรา 8 และ 9 เท่านั้น  กรณีตามปัญหา การที่ พลทหาร สมชาย ใช้มือชกใบหน้าของนายสมหมายจำนวน 1 ครั้ง เป็นเหตุให้นายสมหมายได้รับบาดแผลฉีกขาด เป็นการกระทำความผิดฐานทำร้ายร่างกายตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 295 ซึ่งไม่ได้เป็นฐานความผิดที่อยู่ในประมวลกฎหมายอาญาทหารดังกล่าว พันเอก สมศักดิ์ จึงไม่มีอำนาจดำเนินการดังกล่าวได้

ข้อ 3. นายดำร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนกล่าวหาว่านายแดงฉ้อโกงทรัพย์ของตน  พนักงานสอบสวนสอบสวนเสร็จมีความเห็นควรสั่งฟ้อง  ส่งสำนวนการสอบสวนไปให้พนักงานอัยการ ๆ    ยื่นฟ้องนายแดงเป็นจำเลยต่อศาลจังหวัดนนทบุรี  หลังจากศาลได้ประทับฟ้องแล้ว ได้เรียกจำเลยมาสอบถามคำให้การ  นายแดงจำเลยให้การปฏิเสธ  ระหว่างสืบพยานโจทก์ข้อเท็จจริงได้ความว่า ขณะเกิดเหตุคดีนี้จำเลย เป็นพลทหารกองประจำการ  สังกัด กองพลทหารม้าที่ 1 เป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร  เช่นนี้พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหารฯ บัญญัติให้อำนาจศาลจังหวัดนนทบุรีจะดำเนินกระบวนพิจารณาคดีนี้อย่างใดต่อไป  เพราะเหตุใด 

แนวคำตอบ

พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 มาตรา 15  บัญญัติว่า  

“คดีที่ไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร ให้ดำเนินคดีในศาลพลเรือน
เมื่อศาลพลเรือนได้สั่งรับประทับฟ้องไว้แล้ว  แม้จะปรากฏตามทางพิจารณาในภายหลังว่าเป็นคดีที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร ก็ให้ศาลพลเรือนมีอำนาจพิจารณาพิพากษาได้”

คดีนี้ศาลจังหวัดนนทบุรีได้มีคำสั่งรับประทับฟ้องไว้แล้ว  ต่อมาข้อเท็จจริงตามทางพิจารณาปรากฏภายหลังว่าเป็นคดีที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร   ศาลจังหวัดนนทบุรี ซึ่งเป็นศาลพลเรือนย่อมมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีนี้ต่อไปได้โดยชอบด้วยกฎหมาย ตามมาตรา 15 แห่งพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498

ข้อ 4. ศาลจังหวัดเชียงราย และศาลจังหวัดทหารบกเชียงราย ต่างมีเขตอำนาจครอบคลุมพื้นที่จังหวัดเชียงรายเช่นเดียวกัน  
จังหวัดเชียงราย ประกาศใช้กฎอัยการศึกในเขตพื้นที่อำเภอขุนตาล  อำเภอเชียงของ  อำเภอเชียงแสน  อำเภอเทิง  อำเภอพญาเม็งราย  อำเภอแม่จัน  อำเภอแม่ฟ้าหลวง  อำเภอแม่สาย และอำเภอเวียงแก่น

นายสี เป็นพลเรือนที่สังกัดอยู่ในราชการทหาร  กรมสรรพาวุธทหารบก  ตำแหน่งเจ้าหน้าที่รักษาความสะอาด  ได้ขับรถยนต์โดยประมาทชนผู้อื่นถึงแก่ความตาย  เหตุเกิดบนถนนพหลโยธิน ตำบลห้วยไคร้  อำเภอแม่ฟ้าหลวง  จังหวัดเชียงราย  

ดังนี้ นายสีจะถูกฟ้องดำเนินคดีที่ศาลใด  เพราะเหตุใด หากนายสีไม่พอใจคำพิพากษาจะมีสิทธิอุทธรณ์ คำพิพากษาได้ หรือไม่  เพราะเหตุใด

แนวคำตอบ

พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ.2498 มาตรา 16 บัญญัติว่าบุคคลใดบ้างที่เป็น บุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร  และในอนุมาตรา (6) บัญญัติให้ “พลเรือนที่สังกัดอยู่ในราชการทหาร เมื่อกระทำผิดในหน้าที่ราชการทหารหรือกระทำผิดอย่างอื่นเฉพาะใน หรือบริเวณ อาคาร ที่ตั้งหน่วยทหาร ที่พักร้อน พักแรม เรือ อากาศยาน หรือยานพาหนะ   ใด ๆ ในควบคุมของเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหาร”  เป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร  

ตามปัญหา นายสี เป็นพลเรือนที่สังกัดอยู่ในราชการทหาร  การขับรถยนต์โดยประมาทเป็นเหตุให้ชนผู้อื่นถึงแก่ความตาย มิได้กระทำในหน้าที่เจ้าหน้าที่รักษาความสะอาด  และเหตุคดีในนี้เกิดบนถนนพหลโยธินมิใช่เกิดเหตุใน หรือบริเวณ อาคาร ที่ตั้งหน่วยทหาร ที่พักร้อน พักแรม เรือ อากาศยาน หรือยานพาหนะใด ๆ ในควบคุมของเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหาร  นายสีจึงไม่เป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารตามมาตรา 16 (6)  นายสีจึงต้องถูกฟ้องดำเนินคดีเป็นจำเลยต่อศาลจังหวัดเชียงราย  ซึ่งเป็นศาลพลเรือน คือศาลยุติธรรม  และหากนายสีจำเลยไม่พอใจคำพิพากษาของศาล  จำเลยย่อมมีสิทธิอุทธรณ์คำพิพากษาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา  เพราะศาลจังหวัดเชียงรายเป็นศาลยุติธรรม มิได้เป็นศาลทหารในเวลาไม่ปกติ