ART1003 ศิลปะวิจักษณ์ การสอบไล่ภาค 1 ปีการศึกษา 2556 ข้อ61-70

61.       สถาปัตยกรรมรุ่นแรกของอินเดียสร้างด้วย

(1)       ไม้และดินเหนียว        

(2) อิฐปูนสอ    

(3) ไม้  

(4) ดินเหนียว

ตอบ 1 หน้า 90 นักโบราณคดีให้ความเห็นว่า สถาปัตยกรรมในยุคแรกเริ่มของอินเดียนั้นคงจะสร้างด้วยดินเหนียวและไม้ซึ่งแตกสลายได้ง่าย ดังนั้นจึงไม่เหลือร่องรอยให้คนรุ่นหลังได้เห็น ทำให้สถาปัตยกรรมและศิลปกรรมเก่าสุดที่เหลืออยู่ไม่เก่าไปกว่าพุทธศตวรรษที่ 3 แม้ว่า พุทธศาสนาจะเจริญขึ้นในอินเดียตั้งแต่พุทธกาลมาแล้วก็ตาม

62.       ในสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช นิยมทำพระพุทธรูป     

(1) เป็นรูปสัญลักษณ์

(2)       ลอยตัว           

(3) เหมือนภาพสลักนูนสูง       

(4) เป็นภาพสลักนูนตํ่า

ตอบ 1 หน้า 92 ศิลปะในสมัยพระเจ้าอโศกมหาราชนั้น แม้ว่าช่างอินเดียจะทำศิลปกรรมไว้มากมายแต่ในการสลักภาพนูนสูงแล้ว ช่างยังไม่กล้าแสดงรูปพระพุทธเจ้าเป็นภาพบุคคล แต่จะทำเป็น รูปสัญลักษณ์แทนองค์พระพุทธเจ้าในภาพเล่าเรื่องพุทธประวัติหรือชาดกเท่านั้น

63.       ศาสนสถานที่เจาะลึกเข้าไปในภูเขาเป็นผังสี่เหลี่ยมเรียกว่า

(1) ถํ้าวิหาร      

(2) ถํ้าเจติยสถาน        

(3) ถํ้าอชันตา  

(4) ถํ้าอโลร่า

ตอบ 1 หน้า 91 ศาสนสถานที่เจาะลึกเข้าไปในภูเขามีอยู่ 2 ลักษณะ คือ 1. ถํ้าวิหาร เป็นศาสนสถาน แบบเก่าที่สุด มักมีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ภายในทำเป็นห้องเล็ก ๆ เพื่อเป็นที่พักอาศัย ของพระภิกษุ   2. ถํ้าเจดีย์สถาน มักมีแผนผังเป็นรูปไข่ ใช้เป็นที่ชุมนุมของศาสนิกชนเพื่อเคารพบูชาพระพุทธเจ้าเท่านั้น

64.       พระพุทธรูปในศิลปะอินเดียที่เจริญขึ้นตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 6-10 ที่มีแบบอย่างเป็นอินเดียอย่างแท้จริงคือศิลปะ

(1) อินเดียสมัยโบราณ            (2) คันธารราฐ (3) มธุรา          (4) อมราวดี

ตอบ 4 หน้า 95, 97, 99 พระพุทธรูปอินเดียเริ่มเป็นแบบอย่างของศิลปะอินเดียอย่างแท้จริงในสมัยมธุรา (พุทธศตวรรษที่ 7-8) แต่ความเป็นอินเดียอย่างแท้จริงและลักษณะของมหาบุรุษปรากฎขึ้น อย่างครบครันในพระพุทธรูปสมัยอมราวดี (พุทธศตวรรษที่ 7-9) ซึ่งถือได้ว่ามีความงาม ตามแบบอินเดียโดยแท้ เพราะไม่เห็นลักษณะของอิทธิพลต่างชาติเลย

65.       สถูปที่เมืองสาญจีและภารทุต เป็นสถูปที่     

(1) เลียบแบบจากเนินดิน

(2) เก่าสุดของอินเดีย  (3) มีส่วนฐานสูงมาก   (4) ถูกข้อ 1 และ 2

ตอบ 4 หน้า 91-92 สถูปที่เมืองสาญจีและภารหุตของอินเดีย เป็นสถูปที่สร้างขึ้นตั้งแต่ราวพ.ศ. 400 - 550 โดยการเลียบแบบจากเนินดิน องค์สถูปเป็นรูปโอคว่ำ สร้างด้วยอิฐหรือหิน ตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัสค่อนข้างเตี้ย ดังนั้นจึงถือเป็นสถูปที่เก่าที่สุดของอินเดียและ ได้เป็นแบบอย่างแก่สถูปในสมัยหลังต่อมาทั้งในอินเดียและเอเชียอาคเนย์

66.       พระพุทธรูปในศิลปะอินเดียทำขึ้นครั้งแรกในศิลปะ

(1)       อินเดียสมัยโบราณ     (2) คันธารราฐ (3) มถุรา          (4) อมราวดี

ตอบ 2 ดูคำอธิบายข้อ 59. ประกอบ

67.       พระพุทธรูปอินเดียสมัยใดที่ได้รับอิทธิพลของกรีกและอิหร่าน          

(1) ศิลปะอินเดียสมัยโบราณ

(2)       ศิลปะคันธารราฐ        (3) ศิลปะมถุรา            (4) ศิลปะอมราวดี

ตอบ 3 หน้า 95 พระพุทธรูปอินเดียในสมัยศิลปะมถุรา นอกจากจะปรากฏมีอิทธิพลของศิลปะกรีก ที่ผ่านมาทางด้านคันธาระแล้ว ก็ยังปรากฏอิทธิพลของศิลปะอิหร่านที่ผ่านเข้ามาจากการ ขยายอำนาจของพระมหากษัตริย์แห่งอิหร่านในราชวงศ์สัสสาเนียนด้วย แต่อิทธิพลของ ศิลปะกริกและอิหร่านที่ปรากฏออกมาในศิลปะมถุราก็ยังไม่ชัดเจนนัก เพราะช่างอินเดีย ได้พยายามดัดแปลงให้เป็นแบบอย่างของอินเดียโดยแท้

68.       ศิลปะอมราวดีเจริญขึ้นแถบลุ่มแม่นํ้าใด

(1) ลุ่มแม่น้ำสินธุ         (2) ลุ่มแม่นํ้าคงคา       (3) ลุ่มแม่น้ำยมุนา       (4) ลุ่มแม่นํ้ากฤษณา

ตอบ 4 หน้า 97 - 98 ศิลปะอมราวดี (พุทธศตวรรษที่ 7-9) เจริญขึ้นทางตอนใต้ของประเทศอินเดีย แถบลุ่มแม่นํ้ากฤษณาโดยเฉพาะที่เมืองอมราวดี นาคารชุนิโกณฑะ ชัคคัยยะเปฎะ และโคลิภายใต้ การอุปถัมภ์ของราชวงศ์สัตตวาหนะ เมื่อประมาณต้นพุทธศตวรรษที่ 6 โดยมีสถาปัตยกรรม ที่สำคัญที่สุด คือ สถูปสำหรับบรรจุพระบรมอํฐิธาตุของพระพุทธเจ้า

69.       การครองจีวรของพระพุทธรูปมถุรา

(1) ห่มคลุม จีวรเป็นริ้ว (2) ห่มเฉียง เปิดพระอังสาซ้าย ไม่มีสังฆาฏิ

(3)       ห่มเฉียง เป็ดพระอังสาขวา     (4) ห่มคลุม จีวรเรียบติดกับพระวรกาย

ตอบ 2 หน้า 95 - 96, (AR 103 เลขพิมพ์ 30175 หน้า 55) การครองจีวรของพระพุทธรูปมถุรา จะเป็นแบบใหม่ คือ ครองเฉพาะจีวรและสบงโดยไม่ปรากฏวามีสังฆาฏิ และมักห่มเฉียง เปิดพระอังสาซ้าย พระหัตถ์ซ้ายมักยกชายจีวรขึ้นระหว่างพระโสณี (ตะโพก) ส่วนอิทธิพล ของศิลปะอิหร่านจะปรากฏชัดในเครื่องแต่งกายของเทวรูปบางองศ์ เช่น รูปพระอาทิตย์ แต่งกายตามแบบนักรบอิหร่าน ฯลฯ

70.       การยืนเอียงตะโพกของพระพุทธรูปอินเดีย เราเห็นครั้งแรกในศิลปะใด

(1) ศิลปะคันธารราฐ   (2) ศิลปะมถุรา            (3) ศิลปะอมราวดี       (4) ศิลปะคุปตะ

ตอบ 4 หน้า 101,103 พระพุทธรูปคุปตะมีความงามตามแบบอุดมคติที่ช่างอินเดียยึดตามกฎของลักษณะ มหาบุรุษ แล้วนำมาประยุกต์เข้ากับความนึกคิดของช่างเอง ดังนั้นพระพุทธรูปจึงมีลักษณะไม่มีเพศ เป็นกึ่งมนุษย์กึ่งเทวดา มักจะแสดงเป็นภาพเต็มตัวหันด้านหน้า มีทั้งที่ยืนตรง และยืนตริภังค์ (ยืนเอียงตะโพก) เป็นครั้งแรก ซึ่งทำได้อย่างเป็นธรรมชาติ ทำให้ประติมากรรมดูมีความสง่างาม