ANT3057 สังคมและวัฒนธรรมไทย การสอบไล่ภาค 1 ปีการศึกษา 2554 ข้อ61-70

61.       เพราะเหตุใดแต่ละท้องถิ่นจึงมีภูมิปัญญาในเรื่องการทำมาหากินต่างกัน

(1)       คนมีความสามารถด้านสมองไม่เท่ากัน           

(2) สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติต่างกัน

(3) ขนาดของสมองไม่เท่าเทียมกัน      

(4) การส่งทอดองค์ความรู้ไมมีประสิทธิภาพ

ตอบ 2 หน้า 51 ภูมิปัญญาไม่ได้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แต่เป็นสี่งที่มนุษย์สร้างขึ้นและพัฒนา ให้เจริญก้าวหน้าอยู่ในระบบนิเวศของแต่ละท้องถิ่น ซึ่งคนในท้องถิ่นก็จะมีภูมิปัญญาในเรื่อง ต่าง ๆ ของตนเองที่แตกต่างกันไป เนื่องจากมีระบบนิเวศหรือสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ ที่ต่างกัน เช่น ความแตกต่างด้านดิน นํ้า ต้นไม้ พืช อากาศ สัตว์ เป็นต้น

62.       ความรู้เกี่ยวกับ สมุนไพรไทยมีลักษณะสำคัญอย่างไร

(1)       ผ่านการทดลอง          

(2) ผีบอก        

(3) เกิดขึ้นโดยบังเอิญ 

(4) รับมาจากสังคมอื่น

ตอบ 1 ดูคำอธิบายข้อ 60. ประกอบ

63.       ภูมิปัญญาระดับใดแสดงออกในรูปวิธีคิด     

(1) ระดับเทคนิค

(2)       ระดับการจัดการ         

(3) ระดับความเชื่อและพิธีกรรม          

(4) นามธรรม

ตอบ 4 หน้า 51 - 52, (คำบรรยาย) ภูมิปัญญาไทยสามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ระดับ ดังนี้

1.         ระดับพื้นฐานเชิงเทคนิคชึ่งมีลักษณะเป็นรูปธรรม เช่น ความรู้เกี่ยวกับดินฟ้าอากาศ พื้นที่ใดเหมาะกับการเพาะปลูกพืชประเภทใด ฤดูกาลใดเหมาะแกการเพาะปลูก ฯลฯ

2.         ระดับการจัดการระบบการผลิตและทรัพยากรซึ่งมีลักษณะเป็นนามธรรม เช่น การรู้จักคัดเลือก พันธุ์พืชและพื้นที่ในการเพาะปลูก การดูคุณสมบัติของดิน การสร้างเหมืองฝาย ฯลฯ

3.         ระดับการควบคุมโดยใช้ความเชื่อและพิธีกรรมซึ่งมีลักษณะเป็นนามธรรม เช่น ความเชื่อเรื่องรุกขเทวดา รวมทั้งจารีตประเพณีต่าง ๆ

4.         ระดับวิธีคิดหรือค่านิยมซึ่งมีลักษณะเป็นนามธรรมและเป็นระดับสูงสุดของสังคม

64.       ระบบเหมืองฝายเป็นภูมิปัญญาของภาคใด

(1) กลาง         (2) เหนือ          (3) อีสาน         (4) ใต้

ตอบ 2 หน้า 54 - 65 ภูมิปัญญาที่โดดเด่นของแต่ละภาคมีดังนี้

1.         ภาคเหนือ ได้แก่ ระบบเหมืองฝาย ซึ่งถือเป็นภูมิปัญญาด้านการจัดการน้ำที่เด่นเฉพาะ ของชาวเหนือ ความรู้เรื่องสมุนไพร การสืบชะตาขุนนํ้า บวชต้นไม้ บวชป่า ฯลฯ

2.         ภาคอีสาน ได้แก่ ความเชื่อเรื่องดาวผีดาน การตั้งศาลปู่ตาในถิ่นฐานใหม่ ความสามารถในการจับและกินแมลง ระบบพอแก้ว-ลูกแก้ว การผูกเสี่ยว ฯลฯ

3.         ภาคกลาง ได้แก่ ภูมิปัญญาเกี่ยวกับวัฒนธรรมข้าวและพิธีกรรมที่สืบเนื่องจากตำนานข้าว เช่น พิธีแรกนา พิธีทำขวัญข้าว ฯลฯ

4.         ภาคใต้ ได้แก่ การปลูกบ้านมีตีน การผูกดอง ผูกเกลอ ความเชื่อเรื่องธาตุสี่ ฯลฯ

65.       ระบบการผูกเสี่ยวและระบบพ่อแก้ว-ลูกแก้วของชาวอีสาน เป็นภูมิปัญญาที่ส่งเสริมอะไร

(1) การร่วมมือกันในการทำมาหากิน   (2) ระบบความสัมพันธ์ออกจากกลุ่มญาติ

(3)       ส่งเสริมความสัมพันธ์ภายในกลุ่มญาติให้แน่นแฟ้นขึ้น          (4) ถูกทั้งหมด

ตอบ 2 หน้า 59, 64 ภูมิปัญญาของชาวอีสานนอกจากจะส่งเสริมระบบความสัมพันธ์ในชุมชน เช่น ระบบ เจ้าโคตรและการยกย่องให้เป็น หมอเช่น หมอแคน หมอยาแล้ว ก็ยังส่งเสริม ระบบความสัมพันธ์ออกจากกลุ่มเครือญาติ เรียกว่า เป็นญาติสมมุติ เช่น ระบบพ่อแก้ว-ลูกแก้ว ที่มีการฝากตัวเป็นลูกเป็นพ่อกัน และระบบการผูกเสี่ยวระหว่างคนอายุรุ่นราวคราวเดียวกัน ซึ่งการผูกเสี่ยวนี้ก็จะคล้ายคลึงกับการผูกเกลอของทางภาคใต้

66.       ข้อใดคือภูมิปัญญาเด่นของคนภาคกลาง

(1) การใช้ภาษาไทยไพเราะ     (2) วัฒนธรรมข้าว

(3) ด้านการดำเนินชีวิต            (4) ประเพณีหลวง

ตอบ 2 ดูคำอธิบายข้อ 64. ประกอบ

67.       อะไรคือเอกลักษณ์พื้นฐานของไทย

(1)       ชาติ    (2) ศาสนา       (3) พระมหากษัตริย์     (4) ถูกทั้งหมด

ตอบ 4 หน้า 65 - 66, (คำบรรยาย) เอกลักษณ์พื้นฐานของสังคมไทย ได้แก่

1. ชาติ หมายถึง ลักษณะหรือเอกลักษณ์ความเป็นชาติไทย โดยเฉพาะที่แสดงให้เห็นถึง ความเป็นคนไทย ความภาคภูมิใจและความสำนึกในความเป็นไทย รวมทั้งการมีวัฒนธรรมไทย เช่น ศิลปกรรมไทย พฤติกรรมความเป็นอยู่แบบอ่อนน้อมถ่อมตนของคนไทย อาหารไทย ภาษาไทย ธงชาติและการยืนตรงทำความเคารพเพลงชาติไทย ฯลฯ

2.         ศาสนา ได้แก่ ศาสนาพุทธซึ่งมีอิทธิพลต่อลักษณะอุปนิลัย ทัศนคติในการมองโลก และวิถีการดำเนินชีวิตของคนไทย

3.         พระมหากษัตริย์ ซึ่งทรงเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน และทรงมีภาระหน้าที่ ในการขจัดทุกข์บำรุงสุขของราษฎรไทยตลอดมาจนถึงปัจจุบัน

4.         การปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข

68.       เอกลักษณ์ของชาติปรากฏอยู่ในรูปแบบใด  

(1) ทัศนะในการมองโลก

(2)       วิถีการดำเนินชีวิต        (3)       ภาษาพูด         (4)       ถูกทั้งหมด

ตอบ 3 ดูคำอธิบายข้อ 67. ประกอบ

69.       อะไรคือภาระหน้าที่ของพระมหากษัตริย์ไทยตั้งแต่อดีตมาจนถึงปัจจุบัน      

(1) ขจัดทุกข์บำรุงสุขแก่ราษฎร

(2)       เป็นผู้รักษาความยุติธรรม        (3)       เป็นนักรบ        (4)       เป็นเจ้าชีวิต

ตอบ 1 ดูคำอธิบายข้อ 67. ประกอบ

70.       การยืนตรงเคารพธงชาติไทย เป็นเอกลักษณ์ที่แสดงให้เห็นอะไร      

(1) ระบบอำนาจของไทย

(2)       ลักษณะนิสัยคนไทย   (3)       ลักษณะชาติ    (4)       ความมีระเบียบวินัย

ตอบ 3 ดูคำอธิบายข้อ 67. ประกอบ